Frietkotcultuur

In het dorp waar ik opgroeide, waren er zes frietkoten en nul pitazaken. Twintig jaar later zijn er in datzelfde dorp nog drie frietkoten, waarvan één bemand wordt door een frietchinees. Er zijn ook drie pitazaken en een twijfelgeval: Efese, waar ze zowel pita als frieten aanbieden. Eén frietkot is over te nemen, wegens een vroegtijdig sterfgeval (een hartinfarct ten gevolge van cholesterol – niemand slaat de goede raad van Pascale Naessens ongestraft in de wind).

Frietkoten bestaan nog, en aan de Gouden Saté in Gent blijft de goesting groot en de rij lang. Maar er is veel concurrentie gekomen. Vorige week kreeg de sector dan ook een opsteker. Minister Joke Schauvliege voegde de frietkotcultuur toe aan de inventaris van ons immaterieel erfgoed. Eveneens op die lijst: de Belgische biercultuur, het manueel klokkenluiden, de vinkenzetting en de Ros Beiaard-ommegang. Ook de mysterieuze krulbolsport staat in de inventaris, vermoedelijk dankzij een fervent amateur met goede connecties.

De Vlaamse lintbebouwing is er niet in opgenomen, net zo min als de file tussen Affligem en Ternat die nochtans ook betrekkelijk authentiek is. De lijst is een snapshot van een veertigtal dingen waarvan de minister, daarin geadviseerd door allerlei bevoegde organen, zou willen dat ze de tand des tijds doorstaan. Het gaat om zaken die goed en lekker zijn of plezant en grappig of gewoon mooi. En zeker ook oud. Ze dateren uit een tijd waarin Vlaams nog Vlaamsch was.

Sommige zijn duidelijk op hun retour, andere houden voorlopig stand, geholpen door subsidies of de extra bus toeristen die een erfgoedlabel opbrengt. Het houten paard uit Dendermonde dat eens in de tien jaar uit een loods van de gemeente wordt gehaald, brengt bij goed weer nog veel volk op de been. Maar bij de vinkenzetting of de kantklosserij gaat het met de gemiddelde leeftijd van de liefhebbers toch heel erg de slechte kant op.

Advertentie

Of cultuur zich laat vangen in een inventaris, is nogal twijfelachtig. Er is maar weinig dat voor de eeuwigheid gebeiteld wordt. Op een dag doet de tijd zijn werk, en de tijd doet dat goed en grondig. De lijst bevat in hoofdzaak bakens van een periode die nog net niet helemaal voorbij is.

Maar ze fascineert omdat ze een overzicht geeft van de dingen waarvan we het waard vinden dat ze bewaard blijven. Wat willen we nu echt koesteren? Waar zijn we trots op? Wat pakt ons? Zoiets.

Eigenlijk zegt zo’n inventaris meer over vandaag dan over het verleden. De ene wordt weemoedig bij het geluid van een beiaard, het spelen van krulbol of het zien van een garnaalvisser, bij voorkeur te paard. Voor de ander is dat wat veel oude rommel van de pépé en moet er aan de volgende generaties vooral gerief van de App Store worden meegegeven. Of het mag wat meer een mengelmoes zijn.

Hoe we willen worden herinnerd, is één ding. Hoe we zullen worden herinnerd, is nog wat anders.

Gesteld dat de inventaris van ons immaterieel cultureel erfgoed door een vergetelheid niet meegaat in het praalgraf van minister Schauvliege. Gesteld ook dat de cloud over een eeuw of vijf-zes totaal crasht ten gevolge van een zonnewind, en dat alle digitaal opgeslagen informatie uit de vroeg-eenentwintigste eeuw verloren is gegaan.

De historici van over vijfduizend jaar die wat meer willen weten over het leven in een Vlaams dorp anno 2014, zullen dan hun toevlucht moeten nemen tot een goede ouderwetse opgraving. Wat voor attributen zullen ze dan aantreffen in de restanten van de fermettes? Een veldritfiets, een dvd met FC De Kampioenen (het is dus niet totaal uitgesloten dat de serie over vijfduizend jaar opnieuw herhaald wordt), een televisiemeubel uit de Ikea en vergeelde manuscripten met stijladvies van Astrid Bryan. Misschien vinden ze in het opgegraven slijk ook een paar botten terug waaruit ze met de nieuwste technieken de BMI van de dorpsbewoners kunnen reconstrueren. Dan zullen ze gemiddeld enigszins verhoogde waarden vaststellen, toe te schrijven aan bovenmatige participatie aan de frietkotcultuur. Alhoewel. Het kan ook van de kebab zijn.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s