De tribunes van Sotsji

Onze bobsleemeisjes hebben tegenslag. Ze moeten hun rit sleeën zonder premier in de tribune. En Seppe Smits met zijn halsbrekende toeren heeft het ook al moeten doen zonder applaus van de regering.

Politici zijn zelden veraf als er iemand hard loopt of hoog springt, maar in Sotsji ligt het ingewikkelder. Dat komt omdat Sotsji in Rusland ligt en de Olympische Spelen ook de Grote Vladimir Poetinshow zijn. En daar doen wij niet aan mee.

Toen Poetin in januari ontvangen werd door Herman Van Rompuy voor de EU-Rusland-top, stond die laatste er fronsend bij. Hij schrapte het diner en deed hard zijn best om onvriendelijk te kijken. Hij kon niet uitsluiten dat zijn gast op een dag ook officieel een schurk zou zijn, en misschien wel voor een internationaal tribunaal zou moeten verschijnen. Met dat soort volk ga je niet lachend op de foto, dacht Van Rompuy bij zichzelf. Hij was niet vergeten dat Moammar Kadhafi hem ooit goed liggen had. Op een ontmoeting die niet te vermijden was, trok die plots Van Rompuys arm omhoog en deed met onze verbouwereerde president een soort high five. Toen Kadhafi even later allemans vijand werd, waren die foto’s erg beschamend. Met Poetin was er gelukkig geen high five. Tijdens de ontmoeting werd er niet zoveel gezegd omdat er niet zoveel te zeggen viel. Europa heeft geen standpunt over wat er in Rusland gebeurt. Om de diplomatieke meubelen te redden, is er af en toe een top, en dat is het dan.

Twintig jaar geleden waren er nochtans andere plannen. In het Verdrag van Maastricht beloofden Europese leiders om voortaan een Gemeenschappelijk Buitenlands Beleid te voeren, met hoofdletters en al. Het was een goed moment. De Muur was net gevallen, en Europa kon onder Amerika’s paraplu uit. Het was tijd voor eigen accenten in de wereld, te beginnen bij onze buren. Rusland hing op dat moment knock-out in de touwen. De Sovjet-Unie spatte uiteen en Russische leiders werden bijna nooit in nuchtere toestand gesignaleerd. Maar met Poetin veranderde alles en de Europese lidstaten hadden de kans verknald om een beleid te ontwikkelen. In plaats van een gezamenlijke aanpak had ieder zijn eigen projectjes en besognes en dat is vandaag niet anders.

De een wil een goede deal met Gazprom, of rolt graag de rode loper uit voor oligarchen met veel geld. De ander heeft oude rekeningen te vereffenen, moet zijn verleden nog een beetje verwerken of wil het geweten van de wereld spelen. En iedereen heeft zijn argumenten en zijn goede redenen.

De tribunes in Sotsji tijdens de openingsceremonie, ziedaar het resultaat van twintig jaar Gemeenschappelijk Buitenlands Beleid. De Britse premier en de Franse president waren er niet, maar de Italiaanse premier wel. De Nederlandse minister-president ging ook naar Sotsji, maar de Duitse kanselier haakte op het laatst af. Di Rupo was er evenmin, maar veel van zijn Oost-Europese collega’s waren er wel, net als staatshoofden uit Griekenland en Finland. En iedereen had zijn uitleg klaar. Wie figureerde in het Poetinspektakel, deed dat wegens een sterke interesse in de wintersport, uit sympathie voor een bevriend staatshoofd, of omdat hij niet tijdig een excuus kon verzinnen. Wie er niet was, had officieel ineens een agendaprobleem ontdekt, of wilde een statement maken, al naargelang het geval ten voordele van de homo’s, Pussy Riot, de dierenrechten of zakenlui achter tralies. Achtentwintig landen verzonnen achtentwintig redenen om wel of niet naar Sotsji te gaan.

Het resultaat van de kakofonie is dat niemand een goede energiedeal sluit, dat oligarchen hier belastingen ontduiken, dat geen homo er beter van wordt en dat Europa voor geen gram weegt op Rusland. En dat Poetin zijn slag thuishaalt in Oekraïne, de macho kan uithangen en op zijn gemak op tijgerjacht kan gaan. Als het ‘fuck the EU’ van Amerika één ding wil zeggen, dan moet het wel minachting zijn.

Het is het één of het ander voor Europa. Ofwel worden posities gezamenlijk bepaald en komt er een werkelijk gemeenschappelijk beleid. Dat zal op korte termijn nooit iedereen plezieren – daarvoor zijn de belangen te uiteenlopend. Maar Europa zal wel meespelen in de wereld. En als de Amerikanen nog eens vieze woorden gebruiken, zal het zijn omdat we assertief in hun weg staan, niet uit misprijzen. Ofwel houden achtentwintig landen vast aan hun eigen buitenlands beleidje en wint Europa op een dag de Nobelprijs voor de irrelevantie.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s