Engelse pletwals

Een Erasmusstudent vroeg mij vorige week oewaar hij het bibliosiek kon vinden. Ik antwoordde in het Nederlands en hoop nu erg hard dat er geen hongerige buitenlander met holle ogen door Gentse straten dwaalt, al dagen zoekend naar een hoge toren vol met boeken.

Ik volgde de raad van minister van Inburgering Geert Bourgeois, die vorige week een taalonderwijscampagne opstartte. Hij vindt dat we buitenlanders die moeite doen om Nederlands te spreken in onze taal moeten antwoorden. We schakelen te snel over op het Engels, uit compassie of omdat we dat chic vinden van onszelf. De minister heeft gelijk. Ik antwoordde laatst nog een West-Vlaming in het Engels, ervan overtuigd dat ik te doen had met een verstekeling uit een koud en Scandinavisch land.

Aan onze universiteiten wordt graag en gretig Engels gesproken. In de wandelgangen, en ook in auditoria. Steeds meer lessen worden in het Engels gedoceerd. Soms is dat knullig, maar we stand our little man. In het heetst van het betoog loopt het soms een beetje fout. Dat is niet zo erg.

Advertentie

Er is een ander probleem. Professoren staan voor auditoria om te begeesteren. Om de dingen uit te leggen zodat ze blijven plakken, tot aan het examen en graag ook nadien. Taal is daarbij het wapen. Lesgeven gaat niet zozeer om de correcte woorden. Die staan al in de handboeken. Als onderwijs gelijkstaat aan handboeken aflezen, dan stoppen we er beter mee. Dat spaart iedereen tijd en de moeite van de verplaatsing. Een handboek leest nog zo vlot op kot of op het terras bij twee pintjes.

Lesgeven, zeker in de menswetenschappen, is zoeken naar de fraaie formulering, naar de zin die mooi valt en perfect raakt. De anekdote komt omdat het er het goede moment voor is, en niet omdat ze de avond voordien is ingeoefend met Google Translate. De woorden moeten de juiste kleur hebben en de juiste klank, op dat moment en voor dat publiek. En het mag nijg zijn, en ook chill of cool. Het Nederlands is rekbaar. Als het verhaal daarmee aan kracht wint, mogen er vele woorden in de zinnen worden gesmokkeld.

Schreef Hugo Claus zijn boeken in het Nederlands omdat hij in het Engels niet verder raakte dan live, laugh, love? Zou het kunnen dat Tom Lanoye het Engels niet machtig is? Of zouden zij in het Nederlands schrijven omdat je een verhaal met al zijn gedoe en emoties het best brengt in de taal die je het meest beheerst? En is dat nu per se verspilling van talent?

Aan de universiteiten is de trend anders. Daar wordt het betoog, waarin nuance nochtans erg belangrijk is, steeds vaker gebracht in een taal die we minder goed onder de knie hebben. Een taal waarvan we het woordenrepertoire per definitie minder goed beheersen, taaltesten ten spijt. Dat is dapper en we doppen onze boontjes. Maar de verhalen worden schraler, het onderwijs banaler.

De voorbije jaren fnuikte een bepaalde onderzoekscultuur veel creativiteit, althans in de disciplines die ik het best ken. Met het Engels onderwijs is de volgende pletwals vertrokken. Geen honderd jaar na de vernederlandsing van mijn universiteit vordert de verengelsing hier snel. Ieder jaar groeit de lijst met vakken die niet meer in het Nederlands worden aangeboden. Internationalisering is een boot die we niet mogen missen.

Wie hem wel mist, zijn studenten die minder vertrouwd zijn met andere talen. Degenen die nog geen buitenlandse reizen maakten omdat dit buiten het gezinsbudget viel. Jongens en meisjes die niet al citytrippend met de mama en de papa van de ene plek naar de andere hopten of wiens ouders geen Amerikaanse vrienden hebben die Engelse kranten laten slingeren.

Natuurlijk is internationalisering geweldig. Taalkennis is ontzettend belangrijk en als het beste handboek in het Engels is geschreven, moeten we dat vooral gebruiken. Ik wens het iedereen toe om een semester in Berlijn te studeren, Zweeds te leren in Göteborg of een jaar te feesten op de Ramblas. Iedereen pikt er wel iets op wat de moeite waard is, al is het een lief of wat meer inzicht in het leven.

Wie echt bekommerd is om internationalisering wil iedereen die ervaring gunnen en niet alleen wie het vandaag kan betalen. Het Nederlands als onderwijstaal loslaten, heeft daar weinig mee te maken. Lesgeven in het Nederlands heeft ook niets te maken met vendelgezwaai of nationalistische kramp. Het heeft alles te maken met goed, geëngageerd en democratisch onderwijs.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s