Van de radar

Ik heb het eens opgezocht. Een Boeing 777 is 64 meter lang en heeft een spanwijdte van dik 60 meter. Volgeladen weegt hij 300 ton. Ik wil maar zeggen: als u zoiets tegenkomt, gaat u er niet naast kijken.

Toch was er zo eentje ruim twee weken vermist, vol mensen aan boord. In deze tijden mogen we dat hallucinant vinden. We gaan ervan uit dat we alles kunnen terugvinden. Als ik mijn telefoon verlies, dan kan die overal in de wereld opgespoord worden met de app Find My iPhone. Find My Boeing moeten ze blijkbaar nog uitvinden.

Hoog in de kosmos valt de Belgische straatverlichting op. Via Google Satellite heb ik gezien dat het tijd werd om het dak van mijn auto te wassen. Pleeg ik een kleine tot middelgrote bankoverval, dan word ik door tientallen camera’s gefilmd, ook op het moment dat ik me veilig waan en de nylonkous van mijn hoofd trek. Ik fluister iets en de Amerikaanse veiligheidsdiensten hebben het gecapteerd.

Dat gewone stervelingen geen raad wisten met een Boeing die van de radar gleed, tot daar aan toe. Maar dat zelfs de mannen van de NSA in het duister tastten, is onthutsend. Osama bin Laden verstopte zich in een donker huis in Abottabad, Moammar Kadhafi verborg zich in een rioolbuis en Saddam Hoessein kroop stiekem in een gat in de grond. Ze werden allemaal gevonden. Nochtans zijn Bin Laden, Kadhafi en Hoessein kleiner van formaat dan een Boeing.

En daarom blijft dat grote vliegtuig in het nieuws. Omdat het zo ongewoon mysterieus is. We weten erg veel tegenwoordig en doen heel hard ons best om alles onder controle te krijgen. We zijn daar sterk in. En tegen de weinige risico’s die overblijven, sluiten we een verzekering af.

We hebben een polis tegen brand- en waterschade, en met een kleine opleg ook tegen beschadigingen door nucleaire accidenten. We verzekeren ons leven en ons overlijden, net als ellende veroorzaakt door huisdieren en kinderen, of ellende veroorzaakt áán huisdieren en kinderen. We verzekeren ons voor het geval we op reis gaan, en we verzekeren ons vooral ook voor het geval de reis niet doorgaat. Als we een koffiezetmachine kopen, gaan we de garantieperiode oprekken tot vijf jaar en willen we dat er bij plotse defecten een reservetoestel klaar staat, bij voorkeur 24/24 en aan huis geleverd. Improviseren met een zelfgemaakte filter en wc-papier, daar beginnen we vandaag niet meer aan.

Wie met een gerust gemoed door het leven wil, die verzekert zich te pletter. Living on the edge, daar doen wij niet meer aan mee. Alleen tijdens een namiddag teambuilding nemen we nog wat risico door aan een rots te hangen, weliswaar met zeven koorden en een stalen kabel en niet zonder dat we eerst het plaatselijke ziekenhuis van onze zotte plannen op de hoogte hebben gebracht. Tegenwoordig lopen we vooruit op het potentiële gevaar. Daar verdienen allerlei maatschappijen goed geld aan, en wij kopen ons zekerheid.

Daarom ook krijgen de mensen van Waregem huisarrest tijdens het bezoek van de Amerikaanse president. Er zou eens iemand op het idee moeten komen om in zijn deurgat te gaan staan en met een jachtgeweer op Obama te mikken. We hebben vijftig jaar geleden al iets in die trant meegemaakt in Dallas. En Dallas ligt niet eens aan de Gaverbeek.

Toch zijn er van die gigantische bedreigingen die we wél zien aankomen, maar die we collectief verdringen. De klimaatverandering bijvoorbeeld.

Amerika doet weinig om zich daartegen de verzekeren. Zou de opwarming van de aarde nochtans geen reëler gevaar vormen dan het risico dat er zich in Waregem een lone wolf verschanst, gelieerd met Al-Qaeda? Zijn intussen niet haast alle wetenschappers in de hele wereld het daarover eens?

En waar zijn wij mee bezig, hier in België? Vorige week nog slaagden onze overheden er door onderling geruzie alweer niet in om een klimaatplan uit te werken met een verdeelsleutel over wie er de volgende jaren welke inspanningen moet doen. Zolang dat niet beslist is, weet niemand wat het koersdoel is. Allerlei ministers en hun administratief gevolg raken er niet uit. Dat haalt hier niet eens het nieuws meer. De film van Al Gore is allang vergeten. Dat een groot vliegtuig van de radar verdween, is intrigerend. Dat we een groot onheil moedwillig van de radar duwen, is nog veel frappanter. En dat is pas echt an inconvenient truth.

Advertisements

Laat Europa kletteren

Eind 2012 hadden ze bij de VRT een goed plan. Ze zonden de State of the Union van Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso uit, met deskundig commentaar en al. Hij sprak over allerlei Europese wetten waarover hij in 2013 wilde onderhandelen. Er waren 9.000 kijkers. Het andere net had er op hetzelfde moment 16.000. Nochtans liep er daar geen programma, maar werden gewoon de beelden van De Madammen van Radio 2 getoond.

Europa verkoopt niet. Goed, een toespraak van Barroso wekt geen mexican waves op. Het is een woordenbrij van Europa dit, Europa dat, groei hier, banen daar, u kent dat. Maar de paus is ook geen straf retorisch talent. Hij maakt geen frisse grapjes en laat geen pakkende stiltes vallen. Hij zaagt wat af en zijn metaforen komen uit de Bijbel. Maar als hij iets zegt, komt er wel volk kijken. Hij heeft nu zelfs een fanblad en als hij zou willen, klopte hij zo het selfierecord van Ellen DeGeneres. De impact van de paus op ons leven is nochtans beperkt, tenzij u van plan bent om van alles in de kerk te gaan doen. Het effect van Europese beslissingen is daarentegen groot, maar het interesseert ons niet. We kijken nog liever naar de radio.

Straks wordt Barroso’s opvolger aangeduid. De politieke families selecteerden intussen hun spitskandidaten: een Luxemburger, een Fransman, een Duitser, een Belg en een Griek. Misschien dragen regeringsleiders straks iemand anders voor, maar dan raken ze op ramkoers met het Europees Parlement, dat finaal het laatste woord heeft. Voor het eerst zijn er dus officieel kandidaat-Commissievoorzitters.

Dat is interessant. Wie vroeger Europese ambities had, bleef stiekem onder het maaiveld. Wie zijn gedacht zei, kreeg immers vijanden en verkeek zijn kansen. Vandaag gaan kandidaten wél zeggen waarvoor ze staan, en waarin ze verschillen van de concurrentie. Zo zetten ze hun politieke familie in de markt. Campagne, discussie, conflict! Eindelijk!

Het samenwerkingsverband van Publieke Omroepen organiseert straks een kopstukkendebat. De vraag is of er ook televisiestations zijn die het zullen uitzenden. Ik stel me voor dat er bij de televisiebazen een sterk vermoeden leeft dat het aan de saaie kant zal zijn. Dat geen hond interesse heeft. Dat er gezapt zal worden vanjewelste.

De kans is groot dat de Europese verkiezingen in de schaduw staan van de Vlaamse en de federale. Nochtans, welke coalitie het hier ook haalt, ze zal zich houden aan Europese begrotingsnormen. Het milieubeleid zal de vertaling zijn van wat Europa oplegt. De regering kiest wie de post leidt, maar hoe post, treinen of de energiemarkt georganiseerd worden, beslist Europa. In alle Wetstraathoeken wordt gezocht naar een miljoen euro voor het een of het ander, maar recent betaalden we tien miljoen boete omdat we een Europese wet vergeten waren. Absoluut, er zijn nog terreinen waar de nationale politiek speelruimte heeft. Maar ze worden zeldzaam en ook trivialer.

Creatievelingen verzinnen fijne formats voor verkiezingsprogramma’s. Maar vaak heeft het iets van The Truman Show, een mise-en-scène tussen bordkarton waarbij ieder doet alsof de buitenwereld niet bestaat. Het is knus onder die stolp en het geruzie wordt gezellig getetter en gekwetter.

De verkiezing van het Europees Parlement, en indirect de Commissievoorzitter boeit klaarblijkelijk amper. Misschien omdat we Europa een raadselachtig ding vinden, en er liefst omheen draaien? Omdat we het overzicht ergens kwijt raakten? Omdat het allemaal zo rap is gegaan? Omdat de impact van Europa twee decennia terug marginaal was, en nu overweldigend? Omdat we tegelijk een Europees debacle rond de Krim zien, of toch iets wat er hard op lijkt? Omdat Europa soms verpletterend belangrijk is, en op andere vlakken machteloos en overbodig? Gesprekken over Europa zitten vol met nevels en met fabels, met halve waarheden en verwarring.

Zou het kunnen dat we Europa niet goed meer snappen? Europa komt weinig aan bod want mensen zijn niet geïnteresseerd. En mensen zijn niet geïnteresseerd want Europa komt weinig aan bod en is dus ingewikkeld. Dit heet cirkels maken. Het wordt tijd om daaruit te breken. Europa is boeiend en intrigerend en vaak ook geestig.

Beste mensen van de televisie, verzin een goed format om de inzet van de Europese verkiezingen te brengen, scherp en helder. Breng straks ook maar dat kopstukkendebat. Laat Europa eens goed kletteren, met botsende meningen over belangen en prioriteiten. Dat is democratie. En regel voor de dag nadien een nabespreking bij De Madammen.