Laat Europa kletteren

Eind 2012 hadden ze bij de VRT een goed plan. Ze zonden de State of the Union van Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso uit, met deskundig commentaar en al. Hij sprak over allerlei Europese wetten waarover hij in 2013 wilde onderhandelen. Er waren 9.000 kijkers. Het andere net had er op hetzelfde moment 16.000. Nochtans liep er daar geen programma, maar werden gewoon de beelden van De Madammen van Radio 2 getoond.

Europa verkoopt niet. Goed, een toespraak van Barroso wekt geen mexican waves op. Het is een woordenbrij van Europa dit, Europa dat, groei hier, banen daar, u kent dat. Maar de paus is ook geen straf retorisch talent. Hij maakt geen frisse grapjes en laat geen pakkende stiltes vallen. Hij zaagt wat af en zijn metaforen komen uit de Bijbel. Maar als hij iets zegt, komt er wel volk kijken. Hij heeft nu zelfs een fanblad en als hij zou willen, klopte hij zo het selfierecord van Ellen DeGeneres. De impact van de paus op ons leven is nochtans beperkt, tenzij u van plan bent om van alles in de kerk te gaan doen. Het effect van Europese beslissingen is daarentegen groot, maar het interesseert ons niet. We kijken nog liever naar de radio.

Straks wordt Barroso’s opvolger aangeduid. De politieke families selecteerden intussen hun spitskandidaten: een Luxemburger, een Fransman, een Duitser, een Belg en een Griek. Misschien dragen regeringsleiders straks iemand anders voor, maar dan raken ze op ramkoers met het Europees Parlement, dat finaal het laatste woord heeft. Voor het eerst zijn er dus officieel kandidaat-Commissievoorzitters.

Dat is interessant. Wie vroeger Europese ambities had, bleef stiekem onder het maaiveld. Wie zijn gedacht zei, kreeg immers vijanden en verkeek zijn kansen. Vandaag gaan kandidaten wél zeggen waarvoor ze staan, en waarin ze verschillen van de concurrentie. Zo zetten ze hun politieke familie in de markt. Campagne, discussie, conflict! Eindelijk!

Het samenwerkingsverband van Publieke Omroepen organiseert straks een kopstukkendebat. De vraag is of er ook televisiestations zijn die het zullen uitzenden. Ik stel me voor dat er bij de televisiebazen een sterk vermoeden leeft dat het aan de saaie kant zal zijn. Dat geen hond interesse heeft. Dat er gezapt zal worden vanjewelste.

De kans is groot dat de Europese verkiezingen in de schaduw staan van de Vlaamse en de federale. Nochtans, welke coalitie het hier ook haalt, ze zal zich houden aan Europese begrotingsnormen. Het milieubeleid zal de vertaling zijn van wat Europa oplegt. De regering kiest wie de post leidt, maar hoe post, treinen of de energiemarkt georganiseerd worden, beslist Europa. In alle Wetstraathoeken wordt gezocht naar een miljoen euro voor het een of het ander, maar recent betaalden we tien miljoen boete omdat we een Europese wet vergeten waren. Absoluut, er zijn nog terreinen waar de nationale politiek speelruimte heeft. Maar ze worden zeldzaam en ook trivialer.

Creatievelingen verzinnen fijne formats voor verkiezingsprogramma’s. Maar vaak heeft het iets van The Truman Show, een mise-en-scène tussen bordkarton waarbij ieder doet alsof de buitenwereld niet bestaat. Het is knus onder die stolp en het geruzie wordt gezellig getetter en gekwetter.

De verkiezing van het Europees Parlement, en indirect de Commissievoorzitter boeit klaarblijkelijk amper. Misschien omdat we Europa een raadselachtig ding vinden, en er liefst omheen draaien? Omdat we het overzicht ergens kwijt raakten? Omdat het allemaal zo rap is gegaan? Omdat de impact van Europa twee decennia terug marginaal was, en nu overweldigend? Omdat we tegelijk een Europees debacle rond de Krim zien, of toch iets wat er hard op lijkt? Omdat Europa soms verpletterend belangrijk is, en op andere vlakken machteloos en overbodig? Gesprekken over Europa zitten vol met nevels en met fabels, met halve waarheden en verwarring.

Zou het kunnen dat we Europa niet goed meer snappen? Europa komt weinig aan bod want mensen zijn niet geïnteresseerd. En mensen zijn niet geïnteresseerd want Europa komt weinig aan bod en is dus ingewikkeld. Dit heet cirkels maken. Het wordt tijd om daaruit te breken. Europa is boeiend en intrigerend en vaak ook geestig.

Beste mensen van de televisie, verzin een goed format om de inzet van de Europese verkiezingen te brengen, scherp en helder. Breng straks ook maar dat kopstukkendebat. Laat Europa eens goed kletteren, met botsende meningen over belangen en prioriteiten. Dat is democratie. En regel voor de dag nadien een nabespreking bij De Madammen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s