Door het stof

In januari werd Syriza de grootste partij in Griekenland. Veel plezier hebben ze daar nog niet beleefd aan hun linkse regering. De groei, die net weer aantrok, is stilgevallen. De werkloosheid blijft gruwelijk hoog en de armoede is allesbehalve aan het verdwijnen. Een premier met een franke muil en een minister van Financiën met een leren vest brengen rock-’n-roll in de politiek, maar geen ommezwaai in het beleid. Griekenland is er slechter aan toe dan een halfjaar geleden en veel links gejubel over de kracht van de democratie horen we niet meer.

Natuurlijk had Syriza de Grieken een rad voor de ogen gedraaid. Elke koerswijziging aan de besparingspolitiek moet het akkoord krijgen van allerlei andere landen en instellingen. Met een lege schatkist en te weinig betrouwbaarheid om op de markten te lenen, blijft Griekenland afhankelijk van hulp. Die komt in belangrijke mate uit Duitsland, waar Angela Merkel in 2013 herkozen werd met indrukwekkender cijfers dan Alexis Tsipras. Toegeeflijkheid ten aanzien van Griekenland stond niet in haar verkiezingsprogramma. Wie het over democratie heeft, moet ook dit aspect in rekening brengen: als de Grieken recht van spreken hebben, dan de Duitsers ook.

Het was van in het begin dus duidelijk dat Syriza amper een fractie van de verkiezingsbeloftes zou kunnen realiseren. Maar zelfs dat blijkt nu te veel. Lage pensioenen moeten verder omlaag, de btw op medicamenten moet fors omhoog. Er wordt de Griekse regering zelfs geen borrelnoot gegund. Het lijkt er stilaan op dat enkele Europese ministers van Financiën, waaronder ook de onze, vooral met Syriza willen afrekenen. De Grieken moeten door het stof, op handen en voeten, achterstevoren en zonder kleren aan. Geen vernedering mag hen bespaard blijven.

Uiteraard staat Griekenland zwak in de onderhandelingen. Als er geen euro meer uit de schatkist valt te schrapen en er geen zicht is op vers geld, zijn er gauw ook geen centen meer om gepensioneerden of ambtenaren te betalen. Dan zit er weinig anders op dan weer een eigen munt te slaan. Die zal natuurlijk niet veel waard zijn. In theorie wordt zo de export gestimuleerd, maar de economie is ginds zo belabberd dat er weinig uit te voeren valt. Met schapenkaas en olijfolie raakt geen land uit het moeras. We gaan hier per slot van rekening geen olijfolie beginnen drinken. Griekenland importeert vooral veel, en al die import wordt bij een Grexit plots fors duurder. Na alle drama’s van de voorbije periode komt er dan nog eens een collectieve verarming bij. Een mens stelt zich wat anders voor bij een extreem-links programma.

Maar er is ook de andere kant. De kosten van een Grexit voor de rest van de eurozone en bij uitbreiding de wereldeconomie, zijn onbecijferbaar. Elke econoom heeft er zijn gedacht over, maar er zijn er geen twee die hetzelfde denken. Voor de ene kan de eurozone proper gesplitst worden en volstaan vijf minuten politieke moed. Voor de andere is het de start van een jarenlange wereldwijde recessie. Geen mens kan precies inschatten wat er te gebeuren staat, maar als Barack Obama er zich zorgen over maakt, is het toch geen kwestie om licht over te gaan. En dan is er nog de politieke prijs die we betalen als Griekenland in de armen van Rusland of China wordt gedreven.

Empathie helpt om de Griekse stem voor extreem-links te begrijpen. Van de noodfondsen die de voorbije jaren zijn opgezet, heeft de modale Griek niet veel gezien. Het geld dat Griekenland werd toegeschoven, moest gebruikt worden om eerdere schulden af te lossen en zo allerlei banken overal in Europa voor ondergang te behoeden. Met sympathie of compassie had het nooit te maken, wel met eigenbelang – een nieuwe bankencrisis zou ons immers meer kosten. De Grieken moesten wel spectaculair besparen en verarmden dag na dag. Natuurlijk had het land zich jarenlang onverstandig diep in de schulden gewerkt, maar in essentie gebeurde dat om er gerief in de rest van Europa mee te kopen. Het is een beetje simpel samengevat, maar het komt hier wel op neer: vele jaren hebben wij, en vooral Franse en Duitse bedrijven, geweldig goed verdiend aan de Grieken en hun schuldenput. Er was ook wanbeheer en corruptie, maar de verantwoordelijkheid is gedeeld.

Sommige Europese onderhandelaars lijken zich nu te verkneukelen in de eigen onwrikbaarheid. Als er zelfs geen symbolische toegevingen inzitten, moeten ze niet verbaasd zijn als Griekenland zich straks zelf in alle heftigheid en bitterheid uit de euro flikkert. Het zou dom zijn en daarom nog altijd onwaarschijnlijk. Maar wie aanstuurt op de totale vernedering van Syriza is unfair en vooral erg gevaarlijk bezig.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s