Het kompas

800.000 vluchtelingen opnemen? Wir schaffen das, zei Angela Merkel. Dat was een lelijke tegenvaller voor onze regering. Want als de Duitsers zoiets zien te regelen, dan moeten wij het voorzeker ook wel een beetje kunnen schaffen.

De N-VA, de regeringspartij die zich in het vluchtelingendebat het sterkst profileerde, voelde meer voor de aanpak van Hongaars premier Viktor Orban. Een groot deel van de kiezers, zo vermoeden ze bij de N-VA, is bang van dat obscure volk uit Syrië, Afghanistan of Afrika. Bijgevolg mogen we ze zeker niet lokken met ons kindergeld. Sterke buitengrenzen zijn nodig, vier meter hoog en als het moet met prikkeldraad en al.

Maar er is een probleem: Viktor Orban is enigszins een paria. Met zijn hervormingen van gerecht en media, zijn voorstel om de doodstraf opnieuw in te voeren en zijn bewondering voor Vladimir Poetin scoort hij slechte punten op de internationale scène. Wie in de weldenkende wereld tegenwoordig met Orban op de foto staat, is niet goed bezig.

Met Duitsland ligt dat natuurlijk anders. Duitsland is de gids die we graag volgen. Het was daarom gemakkelijker geweest als Merkel had gezegd dat Duitsland vol zat, dat de Grieken en de Italianen het maar moesten oplossen en dat elke vluchteling een IS-strijder kon zijn. In dat geval zou onze staatssecretaris voor Asiel en Migratie eigenhandig meebouwen aan de muur rondom het land. Maar Merkel zag het anders, en daarom regelt Theo Francken momenteel de pre-opvang, de opvang en de post-opvang van vluchtelingen zoals het hoort. Hij knarsetandt, maar hij doet het wel. Zijn partijleider steekt Orban intussen langs rechts voorbij, althans in zijn toespraken, want iedereen weet dat de Conventie van Genève niet heronderhandeld wordt. Die ongemakkelijke spreidstand is de schuld van Merkel.

Tijdens de eurocrisis was het gemakkelijker. Wat de Duitsers vertelden, lag in de lijn van de programma’s van de regeringspartijen: Griekenland moest onder curatele komen, privatiseren en extra besparen, of het land zou uit de euro worden geknikkerd. Als de Duitse minister van Financiën blafte, dan kefte zijn Belgische collega hem kwispelstaartend na.

Geregeld wordt de macht van Duitsland overschat. In concrete dossiers verliest Duitsland bijvoorbeeld opvallend vaak de stemming. Maar als het gaat om de grote lijnen uitzetten of als een crisis dringend moet worden aangepakt zonder dat er een handleiding voor is, dan weegt Duitsland duidelijk zwaar. Natuurlijk is het een groot land met een sterke economie, maar Frankrijk, Groot-Brittannië of zelfs Italië zijn niet zoveel kleiner. Toch is hun invloed veel minder groot. De Duitse macht is goeddeels gebaseerd op reputatie. Duitsland is het voorbeeld, zeker voor landen met een centrumrechtse regering – en zo zijn er nogal wat. De wijde omgeving vaart bijgevolg vooral op Duits kompas.

De BBC vraagt jaarlijks aan duizenden mensen wereldwijd van welk land ze een positieve of een negatieve indruk hebben. In die country ratings poll staat Duitsland al enige tijd los op kop. De Duitsers pakken de zaken goed aan, ze winnen voetbalkampioenschappen en het Ruhrgebied doet het ontroerend goed, zo weet ook Bart Peeters. De Duitsers leveren ons wasmachines van Miele en keukengerief dat niet kapot te krijgen is. Als het niet was van dat flutbier, dat eigenaardige brood en die taal vol naamvallen, de helft van Europa zou wel een Duitse deelstaat willen zijn.

Duitsland is de landenversie van de ideale schoonzoon: streng, maar rechtvaardig. Barmhartig zonder naïef te zijn. Van de Duitsers aanvaarden we dus ook dat ze anderen de les lezen. Die bekrompen en intolerante Orban bijvoorbeeld. De voorbije jaren vooral ook de Grieken. Was de hele euro-ellende niet begonnen omdat zij hun begrotingscijfers hadden vervalst en daarmee onterecht tot de euro waren toegelaten? Zat er geen sjoemelsoftware in het Griekse boekhoudingsysteem? (Sjoemelsoftware, het maakt plots grote kans om woord van het jaar te worden. En daar zitten de Grieken nu eens voor niets tussen.)

De Duitsers kunnen het zich permitteren om de vinger belerend op te steken naar jan en alleman omdat Duitsland zelf zo geloofwaardig heet te zijn. Die reputatie kreeg de voorbije dagen een ferme knauw door het gefoefel van een autofabriek die diep en innig met de Duitse staat verweven is. Daarmee dreigt ook een cruciaal stuk van de Duitse machtsbasis te wankelen. Vooral daarom kan Duitsland niet licht gaan over het schandaal van Volkswagen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s