Baas in eigen land (een sprookje)

Ze hebben grillige kusten, een zeemeermin in brons, prima fietspaden en Legoland. En vooral: ze beschikken over soevereiniteit. De Denen hebben dat vorige week nog eens goed in de verf gezet. In een referendum beslisten ze om ook in de toekomst niet mee te doen aan het Europees beleid rond misdaadbestrijding. Bestaande gemeenschappelijke regels rond de aanpak van kinderporno, mensenhandel en cybercrime worden niet zomaar omgezet in Deense wetgeving. Denemarken zal evenmin automatisch deelnemen aan Europol.

De regering en alle gematigde partijen hadden nochtans opgeroepen tot meer samenwerking met Europa. Maar de extremen haalden het, met op kop de Deense Volkspartij, die in het Europees Parlement een alliantie vormt met de Britse Conservatieven en de N-VA. Met misdaadbestrijding hebben ze geen probleem, wel met het idee dat Europa aan hun soevereiniteit komt knabbelen. Of vreten – dat klinkt minder sympathiek en voor hen bijgevolg geschikter.

Wordt Denemarken nu het mekka van de kinderporno? Verhuist de hoofdzetel van IS van Molenbeek naar Kopenhagen? Waarschijnlijk niet, want de Deense regering zoekt alsnog samenwerking met de andere lidstaten en met Europol. Denemarken was er ruim tien jaar geleden snel bij om de wet rond het Europese arrestatiebevel braaf toe te passen. Het zou geen goede reclame voor het land zijn, mochten misdadigers zich collectief in Denemarken vestigen om uitlevering naar de rest van Europa te ontlopen.

In de praktijk verandert er dus niet veel na het referendum van vorige week. Deense ministers zullen nog altijd ontbreken aan de tafel als er gemeenschappelijke regels worden uitgewerkt rond misdaadbestrijding, maar ze zullen later ingewikkelde regelingen afspreken om toch mee te doen. Juristen krijgen daar een punthoofd van, maar de Denen laten zich hun soevereiniteit niet zomaar afpakken. Lang geleden beslisten ze ook om de euro niet in te voeren. In een referendum in 2000 hebben ze dat nog eens bevestigd. Sinds de start van de eurocrisis geeft elke opiniepeiling er aan dat de kroon voor de euro inruilen pure waanzin zou zijn. Het is de eigen Deense Nationale Bank die de koers uitzet. Bemoeienissen door Duitsers, Fransen of godbetert Grieken, dat willen ze daar niet.

Laten we er de cijfers even bijhalen. Toen de euro werd ingevoerd, in 1999, was de Deense kroon 0,1342 euro waard. In 2012, op het hoogtepunt van de eurocrisis, lag de waarde op 0,1344 euro. Vandaag kost een Deense kroon 0,1341 euro. Pas vanaf het vierde cijfer na de komma zijn er verschillen. In de feiten heeft Denemarken zeventien jaar geleden de euro ingevoerd, net als wij. Alleen ziet die er wat anders uit. Op hun bankbiljetten staan echte bruggen in plaats van fictieve gebouwen en in sommige van hun munten zit er in het midden een gat. Maar eigenlijk zijn het euro’s, al wil dat Deense soevereine volk het niet geweten hebben. Slaafs wordt elke euro-evolutie gevolgd en als de Europese Centrale Bank aan de rente sleutelt, doet de Deense Nationale Bank een paar seconden later exact hetzelfde.

De raad van bestuur van de Europese Centrale Bank telt geen enkele Deen. Als de ministers van Financiën grote lijnen uitzetten in de eurogroep, dan zit er geen Deense minister aan de tafel. Wel een Duitser, een Fransman en zelfs een Griek. Zij beslissen over de Deense kroon. Waarom volgen de Denen elke beweging van de euro? Omdat ze in de praktijk voelen dat ze geen keuze hebben. De economie is er klein en open en hun favoriete handelspartners gebruiken haast allemaal de euro. Als de koppeling wordt losgelaten, zou de kroon in waarde kunnen stijgen. Dat zou de export bemoeilijken en het toerisme afremmen. Als de kroon zou zakken, zou alle import plots in prijs stijgen en zou het leven voor de Denen duurder worden.

Ook buiten het land van de zeemeermin hebben nationale politici het vandaag bijzonder moeilijk om toe te geven dat nationale soevereiniteit op vele vlakken een illusie is geworden. De wereld verandert en de natiestaten zoals ze in de negentiende eeuw zijn uitgedacht, hebben hun tijd gehad. Maar politici, ook hier bij ons, laten graag uitschijnen dat ze het allemaal zelf nog voor het zeggen kunnen hebben. Ze raakten onuitrafelbaar verbonden met de wereld rondom hen, maar ze doen alsof het niet nodig is om die dan ook gezamenlijk te besturen. Het sprookje van de soevereiniteit is uit. Maar velen vinden het prettig om er toch nog in te geloven.

De wereld draait onderwijl verder. De greep erop verliezen ze.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s