De parabel van de perenboer

Er was eens een perenboer in een klein land in het centrum van Europa. Als het niet te droog, niet te warm, niet te koud en niet te nat was, oogstte hij vruchten in overvloed. Hij werkte zich overdag te pletter en exporteerde dat het een lieve lust was. ’s Avonds was de perenboer een Europeaan zoals vele andere. Dan keek hij naar het journaal, becommentarieerde hij de politiek en maakte hij op het internet van zijn oren, als het kon in honderdveertig tekens.

In 2014 heerste in Rusland de boze Poetin. Die lachte Europa uit en lapte het internationaal recht aan zijn laars alsof het niets was. Hij was mee verantwoordelijk toen een vliegtuig boven Oekraïne met honderden Europeanen aan boord werd neergeschoten. De perenboer was droevig. Zijn leiders waren slapjanussen en lieten die Poetin gewoon doen. Hij wilde trots zijn op zijn continent en niet vernederd worden. Europese leiders kregen bakken kritiek over zich. De verontwaardiging werd steeds groter. En zie, het wonder geschiedde. Europa nam sancties die Rusland pijn deden. De perenboer was blij en voldaan. Maar donkere wolken pakten al snel samen boven Haspengouw. De Russen beslisten om tegensancties in te voeren: Europese peren werden geboycot. Dat had onze boer niet zien aankomen. Hij werd opnieuw boos op zijn leiders: waarom hadden zij hem niet gewaarschuwd? En was het eigenlijk wel nodig dat Europa zich bemoeide met de buren? Of de boer nog lang en gelukkig leefde, is niet geweten. Hij raakt van zijn peren niet meer af, en dat mag hij jaarlijks in het journaal komen vertellen.

De parabel van de perenboer gaat over onprettige gevolgen waar je liever niet aan denkt. Het is gemakkelijk om krachtige eisen te stellen. Maar het is minder gebruikelijk geworden om de redenering af te maken en de mogelijke gevolgen in rekening te brengen. We zouden beter moeten weten. Maar de perenboer heeft ook gelijk: uiteraard moeten politici beleidsdaden stellen en er waren vast goede redenen om sancties op te leggen aan Rusland. Maar ze konden wel voorspellen dat er tegenmaatregelen zouden komen. Ook al was het nog niet duidelijk dat de boeren er slachtoffer van zouden worden, een vooruitziende besluitvormer had een fonds moeten aanleggen om toekomstige gedupeerden te vergoeden.

Het is blijkbaar niet meer nodig om diep na te denken over de consequenties die aan beleidsmaatregelen plakken. Uit de Europese Unie stappen? De vennootschapsbelasting ineens met een derde verlagen? De noodtoestand invoeren? Het moet allemaal maar kunnen. Daarna steekt men zo lang als mogelijk de kop in het zand voor de gevolgen.

De struisvogelkampioen van het moment is Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA). Die leverde een exportlicentie af voor wapenonderdelen, meer specifiek vizieren. Ze zijn te monteren op mitrailleurs, geweren en antitankgeschut, en de bestemming is Saudi-Arabië. Het is alleen maar voor civiel gebruik, pruttelde de minister-president, zonder te specificeren wat hij bedoelde. Geen mens gelooft dat het materiaal ginds alleen gebruikt zal worden in de jacht op everzwijnen en konijnen. Saudi-Arabië is in de verste verte geen democratie. Het land staat bekend als een draaischijf in de wereld van de wapenhandel, als bakermat van het terrorisme, als leverancier van akelig gerief aan haast elke partij in het Midden-Oosten en daarbuiten. Het land is verwikkeld in een lelijk conflict met Jemen. Maar als we zaken kunnen doen, mogen we de kans niet laten liggen, vindt Bourgeois. De gevolgen van onze levering zijn niet exact te becijferen, ze zijn vaag en liggen veraf. We weten nog niet precies in welke foute handen de vizieren zullen vallen, en dus ook niet wie er de slachtoffers van zullen zijn. Dat er collateral damage komt, staat vast. Die is er altijd als er wapentuig naar die contreien gaat.

Maar eens we de kassa voorbij zijn, doet de rest er niet meer toe. Als er straks mensen verdrinken in de Middellandse Zee, of als er vluchtelingen aan de grens staan, afkomstig uit een regio die gedestabiliseerd is door te veel wapens, dan wassen we vast weer onze handen in de onschuld. Net als in de parabel van de perenboer gaat het in het verhaal van de vizieren om de nare, maar voorspelbare consequenties van het beleid. Bij de wapenlevering is de keten tussen oorzaak en gevolg wat langer en kronkeliger. Dat geeft klaarblijkelijk meer ruimte om de kop nog dieper in het zand te drukken.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s